Atlas Warmii i Mazur w realizacji Dyrektywy INSPIRE – nowe możliwości dla jednostek samorządu terytorialnego (AKTUALIZACJA)

Tematyka realizacji ustaleń dyrektywy INSPIRE i jej transpozycji do polskiego prawa, to już sprawa niemal powszechna dla pracowników administracji publicznej oraz instytucji i organów powiązanych. Powyższa kwestia, z każdym dniem nabiera znaczenia, szczególnie w temacie zagospodarowania przestrzennego. Wynika to z zawartych w ustawie o infrastrukturze informacji przestrzennej terminów, które muszą zostać dotrzymane, w kontekście utworzenia i publikacji katalogów metadanych oraz zbiorów danych dla opracowań planistycznych.

 

 

Jak wynika z zapisów ustawy, głównym podmiotem odpowiedzialnym za dostosowanie danych z zakresu zagospodarowania przestrzennego do wymogów dyrektywy INSPIRE, są jednostki samorządu terytorialnego (JST). Przekłada się to na szereg obligatoryjnych obowiązków. W pierwszej kolejności jest to wymóg utworzenia katalogu metadanych dla opracowań planistycznych – grudzień 2013 r. Kolejnym krokiem wskazanym w ustawie jest przystosowanie samych zbiorów danych tj. opracowań planistycznych, do wymogów interoperacyjności, umożliwiających realizację szeregu usług związanych z ich publikacją, wyszukiwaniem itd. Proces ten oznacza dla JST konieczność poniesienia określonych kosztów (często znaczących) związanych z jego realizacją. 

W związku z powyższym, odpowiadając na potrzeby JST, UMWWM udostępnia gminom możliwość realizacji wskazanych obowiązków za pośrednictwem wojewódzkiej platformy GIS – „Atlasu Warmii i Mazur”.

 

Publikacja MPZP i metadanych za pośrednictwem Atlasu Warmii i Mazur

 

Wojewódzka platforma GIS – Atlas Warmii i Mazur, jest nowoczesnym rozwiązaniem teleinformatycznym, realizującym w praktyce Dyrektywę INSPIRE oraz Ustawę o Infrastrukturze Informacji Przestrzennej. Architektura utworzonego systemu umożliwia publikację opracowań planistycznych oraz powiązanych z nimi metadanych, za pośrednictwem modułu planowania przestrzennego, stanowiącego jeden z modułów dziedzinowych systemu.

Publikacja opracowań planistycznych, poprzez prezentację w ramach spójnej, interaktywnej mapy, wymaga osiągnięcia pewnego stopnia ich ujednolicenia. Brak jednoznacznych regulacji technicznych w zakresie tworzenia opracowań skutkuje znacznym stopieniem ich zróżnicowania, nawet w ramach jednej i tej samej jednostki terytorialnej. Powoduje to liczne problemy i dodatkowe koszty w procesie transformacji i dostosowania danych do potrzeb publikacji, a także uniemożliwia wszelkie analizy porównawcze/sumaryczne. W celu uniknięcia tych problemów Samorząd Województwa Warmińsko – Mazurskiego, realizując projekt wojewódzkiej platformy GIS, przyjął rozwiązanie w postaci utworzenia dokumentu pn. USTANDARYZOWANY MODEL DANYCH DLA OPRACOWAŃ PLANISTYCZNYCHZałożeniem projektowym, uzasadniającym podjęcie tego działania, było umożliwienie realizacji wymagań Dyrektywy INSPIRE oraz Ustawy o IIP w temacie zagospodarowania przestrzennego.

 

USTANDARYZOWANY MODEL DANYCH DLA OPRACOWAŃ PLANISTYCZNYCH

 

Na powyższy dokument składają się trzy zasadnicze elementy:

 

 1. Plik schematu aplikacyjnego GML zawierający strukturę bazodanową obiektów, stanowiących elementy opracowań planistycznych;

 2. Schemat UML prezentujący powiązania między danymi klasami obiektów;

 3. Katalog obiektów stanowiących elementy opracowań planistycznych. 

 

W pliku GML zawierającym strukturę bazodanową zawarto nazwy poszczególnych klas obiektów, nazwy atrybutów opisujących obiekty, typy pól, ich długości itd. Wykorzystanie standardów języka GML gwarantuje niezależność technologiczną, gdyż jest to format wymiany danych wspierany przez większość aplikacji służących do tworzenia opracowań planistycznych.

Schemat UML prezentuje relacje pomiędzy poszczególnymi klasami obiektów, wykorzystywane dla ich utworzenia klucze (pola kluczowe) wiążące konkretne obiekty ze sobą, oraz krotności w ramach prezentowanych powiązań obiektów (jeden do jednego, jeden do wielu itd.)

Jednolity katalog obiektów umożliwia natomiast publikację i prezentację planów miejscowych, terenów funkcjonalnych, w ramach interaktywnej mapy portalowej. Zawiera on zestawienie nazw obiektów stanowiących elementy części graficznej MPZP (wg. list słownikowych), z odpowiadającymi im oznaczeniami graficznymi oraz konfiguracją RGB, w zakresie wykorzystanej palety kolorów. 

 

Nie jest on katalogiem zamkniętym - przyjmuje postać list kodowych, pozwalających na rozszerzenie o dodatkowe elementy. Proces ten jest jednak kontrolowany i odbywa się z poziomu administratora systemu. Przyjęte rozwiązanie gwarantuje zachowanie spójności w zakresie stosowanych oznaczeń graficznych i odpowiadających im nazw obiektów.

 

Sporządzanie opracowań planistycznych z zachowaniem zgodności w zakresie wymienionych elementów, stwarza możliwość ich późniejszego eksportu do bazy systemowej i publikacji z wykorzystaniem wojewódzkiej platformy GIS.

 

Atlas Warmii i Mazur a korzyści dla JST

 

Możliwość publikacji opracowań planistycznych z wykorzystaniem Geoportalu Atlas Warmii i Mazur w oczywisty sposób niesie za sobą określone korzyści dla JST. Są to między innymi:

- możliwość publikacji planów miejscowych w zakresie spójnej interaktywnej mapy tematycznej, obrazującej zagospodarowanie przestrzenne obszaru województwa warmińsko – mazurskiego, w odniesieniu do poszczególnych jednostek terytorialnych,

- atrakcyjność publikacji za pośrednictwem geoportalu wojewódzkiego, jako narzędzia realizacji marketingu gminnego (publikacja informacji o potencjalnych terenach inwestycyjnych – terenach funkcjonalnych planu, w zestawieniu z liczbą odwiedzin platformy wojewódzkiej przez potencjalnych inwestorów),

- w sytuacji tworzenia opracowań zgodnie z przyjętym modelem danych - brak kosztów związanych z transformacją planów, w celu dostosowania ich do potrzeb publikacji,

- w przypadku wykorzystania przez JST platformy wojewódzkiej dla publikacji planów - brak kosztów związanych z zakupem i utrzymaniem odpowiedniej infrastruktury technicznej,

- wypełnienie obowiązków związanych z realizacją wymagań Dyrektywy INSPIRE, w temacie zagospodarowania przestrzennego.

 

Jak publikować? – schemat postępowania

 

Schemat postępowania Jednostek Samorządu Terytorialnego, chcących opublikować plany za pośrednictwem Systemu Informacji Przestrzennej – Atlas Warmii i Mazur, zawiera się w kilku podstawowych krokach:

 

1. Podpisanie porozumienia z Samorządem Województwa Warmińsko – Mazurskiego w sprawie wykorzystania infrastruktury Atlasu Warmii i Mazur, w zakresie publikacji opracowań planistycznych. Podpisanie porozumienia jest dobrowolne,

2. Autoryzacja użytkownika JST poprzez administratora systemu (Samorząd Województwa) w module administracyjnym i nadanie uprawnień do publikacji MPZP,

3. Wykonanie MPZP zgodnie z USTANDARYZOWANYM MODELEM DANYCH. Przez wykonanie MPZP rozumie się zarówno przetworzenie już uchwalonych MPZP do postaci cyfrowej, jak i opracowanie nowych dokumentów planistycznych zgodnie z tym MODELEM. Opracowanie można wykonać na drodze opracowania własnego jak i usług powierzonych wykonawcom,

4. Kontrola sporządzonych opracowań planistycznych pod względem zgodności technicznej ze strukturą USTANDARYZOWANEGO MODELU DANYCH DLA OPRACOWAŃ PLANISTYCZNYCH, 

5. Publikacja cyfrowej postaci MPZP za pośrednictwem Atlasu Warmii i Mazur,

6. Umieszczenie w portalu metadanych informacji o nowo opublikowanym MPZP i powiązanie jej z wybranym planem w Atlasie Warmii i Mazur (wklejenie w linku URL w pliku metadanych kodu HTML, uzyskanego w module Planowanie przestrzenne za pomocą narzędzia „Ramka HTML okna mapy").

 

Zasady przygotowania danych do publikacji w Atlasie Warmii i Mazur

 

Plan miejscowy przeznaczony do publikacji w Atlasie Warmii i Mazur powinien być wykonany zgodnie z opublikowanym „Ustandaryzowanym modelem danych” w układzie PL-2000 (7).

Przy pomocy narzędzia „Import planów wektorowych”, możliwe jest wczytanie warstw z granicami planu (warstwa Plany_Plany) oraz granicami terenów (warstwa Plany_Tereny). W celu ułatwienia publikacji danych został przygotowany model danych w wersji uproszczonej – zawierający wyłącznie powyższe dwie warstwy. Warstwy zawierają tylko te atrybuty, które są wyświetlane w Atlasie. 

Uwaga: Przygotowany do importu plik .zip (z warstwą Plany_Plany lub Plany_Tereny) powinien zawierać wyłącznie pliki z rozszerzeniami .shp, .shx, .dbf, .prj!

 

Zasady uzupełniania atrybutów w warstwie „Plany_Plany” 

Nazwa pola

Opis

Przykład

TERYT

Kod TERYT gminy

2802011

ID_PLANU

Identyfikator planu utworzony z kodu TERYT i numeru uchwały (bez ukośników), oddzielonych podkreśleniem „_”.  Ten sam identyfikator musi zostać użyty do oznaczenia poszczególnych terenów w warstwie Plany_Tereny

Identyfikator planu powinien być unikalny, tj. nie mogą wystąpić dwa plany o tym samym identyfikatorze.

2802011_XXVI13205

NAZWA

Nazwa planu

MPZP obszaru położonego…

NR_UCHWALY

Numer uchwały w sprawie uchwalenia planu

XXVI/132/05

TYTUL_UCHWALA

Tytuł uchwały w sprawie uchwalenia planu

Uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego…

NR_PRZYSTAPIENIA

Numer uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu

X/15/04

DATA_PRZYSTAPIENIA

Data uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu

2004-01-20

DATA_UCHWALENIA

Data uchwalenia planu

2005-02-02

DATA_OGLOSZENIA

Data ogłoszenia planu w dzienniku urzędowym (publikacji)

2005-03-05

DATA_WEJSCIA

Data wejścia w życie planu

2005-04-05

DATA_WYGASNIECIA

Data wygaśnięcia planu

 


STATUS

Status planu:

1 - opracowywany

2 - opracowywany, w części uchwalony

3 - uchwalony

4 - uchwalony w części wydzielonej

5 - uchwalony, obowiązujący

6 - uchwalony, obowiązujący w cz. wydz.

7 – inny

8 - archiwalny

9 - zmiana, obowiązujący

10 - uchwalony, obowiązujący w części

5

OZNACZENIE_DZIENNIK

Oznaczenie dziennika urzędowego

Dz. Urz. Województwa ….

WYKONAWCA

Wykonawca projektu planu

Biuro Planowania Przestrzennego…

GL_PROJEKTANT

Główny projektant planu

mgr inż. arch. …

SKALA

Skala rysunku planu (liczba odpowiadająca mianownikowi skali)

1000

HYPERLINK

Dodatkowy link do uchwały – np. na stronie BIP

http://

 

 

Zasady uzupełniania atrybutów w warstwie „Plany_Tereny”

Nazwa pola

Opis

Przykład

TERYT

Kod TERYT gminy (liczba)

2802011

ID_PLANU

Identyfikator planu – zgodny z identyfikatorem przypisanym do granicy planu w warstwie Plany_Plany.

2802011_XXVI13205

ID_TERENU

Identyfikator terenu – pełny, rzeczywisty symbol terenu zgodny z oznaczeniem terenu na rysunku planu.

Symbol ten będzie wyświetlany na mapie przy odpowiednim powiększeniu.

12MN

NR_TERENU

Numer porządkowy terenu (jeśli występuje).

12

OPIS_TERENU

Rzeczywisty symbol i opis (nazwa) terenu na podstawie legendy rysunku planu

MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej

SYM_TERENU

Symbol grupy przeznaczeń terenu.

Teren powinien zostać przypisany do jednej z grup przeznaczeń terenu zdefiniowanych w opublikowanym Katalogu obiektów stanowiących elementy opracowań planistycznych.

W przypadku gdy rzeczywisty symbol terenu nie występuje w katalogu (lub ma odmienne znaczenie), należy wybrać z katalogu symbol przeznaczenia najbardziej zbliżonego.

Symbol ten umożliwi wyszukiwanie terenów o podobnych przeznaczeniach, a także na jego podstawie, po opublikowaniu w Atlasie automatycznie nadane zostanie odpowiednie wypełnienie (kolor i szraf).

MN